آسیب شناسی نقدهای آكادمیك بر ادبیات دینی

خبرگزاری قرآنی ایران(ایكنا) گروه ادب: آسیب شناسی نقدهای آكادمیك بر ادبیات دینی

نقد كارشناسانه در حوزه تفسیر نداریم/ لزوم حمایت مسئولان از پژوهشگران قرآنی

گروه ادب: مؤلف «تفسیر كوثر» ضمن برشمردن آسیب‌های موجود در نقد آثار قرآنی، بر ضرورت بررسی تفاسیر با رویكرد نقد علمی تأكید كرد و گفت: با وجود انتشار تفاسیر متعدد در سال‌های اخیر، شاهد نقد این نوع آثار نیستیم.

آیةاللّه یعقوب جعفری، مفسر و پژوهشگر دینی، در گفت وگو با خبرگزاری قرآنی ایران(ایكنا)، ضمن اعلام این مطلب، گفت: نقدهایی كه در حوزه آثار قرآنی صورت می‌گیرد، بیشتر مربوط به ترجمه‌ها است. متأسفانه دیگر حوزه‌ها به ویژه تفاسیر كمتر با این رویكرد مورد بررسی قرار گرفته است.

وی ادامه داد: تفسیر خیلی مهمتر از ترجمه قرآن است، ولی در جامعه ما توجهی به تفسیر نمی‌شود. آثار متعددی در حوزه تفسیر در سال‌های اخیر به چاپ رسیده كه نیازمند بازیبینی و بررسی از سوی كارشناسان امر است.

مؤلف تفسیر «كوثر»، علت كم توجهی به این حوزه را در دشواری امر و كم بودن متخصصان در این زمینه یاد كرد و یادآور شد: البته نقدهایی در مجلات و روزنامه‌ها دیده شده كه به صورت پراكنده در بخش قرآنی به چاپ می‌رسد. بیشتر این نوع نوشته‌ها را می‌توان معرفی كتاب دانست، نه نقد علمی در رابطه با آثار. اگرچه مجلات و نشریاتی وجود دارد كه با دقت علمی و با نگاهی كارشناسانه آثار را مورد بررسی قرار دهند؛ اما تعداد آن‌ها انگشت شمار است.

وی پیشنهاد كرد تا مؤسسات و مراكز ذیربط با تخصیص اعتبارات مالی و حمایت از نویسندگان و پژوهشگران در حوزه تفسیر، بر رونق نقد در این حوزه بیفزایند و با توجه به علم تفسیر و ابزارهای لازم در پژوهش این نوع آثار، نقادان زبده و چیره دست تربیت كنند.

آیةاللّه جعفری با اشاره به نقد ترجمه‌های قرآن كریم، در رابطه با سلیقه‌ای شدن این نقدها گفت: گاه شنیده می‌شود كه نقدها با سلایق سیاسی همراه است، اما به نظر من چنین نیست. آنچه در نقدهای این حوزه باعنوان سلیقه‌ای دیده می‌شود، سلیقه و ذوق شخصی است. به نظر من اعمال سلایق شخصی تا حدودی لازم است و می‌تواند زمینه شكوفایی نقد را فراهم كند.

وی تصریح كرد: البته سلایق شخصی با اغراض و اهداف شخصی متفاوت است، منظور از سلیقه، سبك و برداشت شخصی است. كاربرد این نوع نگاه در نقدها هم باید مورد توجه قرار گیرد تا دركنار مؤلفه‌های علمی نقد درنظر گرفته شود.

این مؤلف قرآن پژوه به چاپ ترجمه‌های سست در سال‌های اخیر اشاره كرد و یادآور شد: در سال‌های اخیر ترجمه‌های سست و ضعیف دیده می‌شود كه به نظر می‌رسد مترجم بر زبان و ادب عرب تسلط كافی و لازم را نداشته است.

این استاد حوزه در رابطه با تأثیر نقد در كم رونق شدن و یا تصحیح این نوع آثار، گفت: رسالت نقد براین است كه آثار را ارزیابی كرده و نقاط قوت و ضعف آن را بیان كند. از این رو، با توجه به نقدهایی كه در حوزه ترجمه در سال‌های اخیر انجام شده، با اصلاح آثار روبرو بودیم.