ترجمۀ شواهد التنزیل

ترجمۀ شواهد التنزیل

شرح:

کتاب شَواهِدُ ألتَّنزیل لِقَواعِد ألتّفضیل مشهور به شواهد التنزیل، تألیف حاکم حسکانی  (متوفای ۴۹۰ق) است که از علمای اهل سنت است.

این کتاب با نام «سیمای امام علی در قرآن» توسط آیة اللّه یعقوب جعفری با نثری روان ترجمه شده است.

این کتاب با توجه به ۲۱۰ آیه قرآنی که در شأن اهل بیت پیامبر(ص) نازل شده، به بیان فضائل و مناقب امیرالمؤمنین علی(ع) و خاندان وی پرداخته است.

شواهد التنزیل از منابع معتبر تفسیر روایی اهل سنت به شمار می‌رود.

مؤلف کتابش را چنین نامگذاری کرده تا به وسیله آیات قرآنی (شواهد التنزیل) و به آن دلیل که پیامبر اسلام (ص) بر سایر پیامبران و فرشتگان و همچنین امامان معصوم به ویژه امام علی (ع) بر سایر مردم برتری داشته (لقواعد التفضیل) تا فضائل آن امام و فرزندان وی را برساند.

مؤلف این کتاب را در هفت فصل تدوین کرده است که شش فصل اول مقدمه موضوع کتاب به حساب می‌آیند:

  • اقوال بزرگان و دانشمندان درباره خصائص امام علی (ع) شامل: دیدگاه اصحاب پیامبر (ص) در تفضیل علی بن ابیطالب (ع)، دیدگاه عبد اللّه بن عمر بن خطّاب در تفضیل علی بن ابیطالب (ع)، نظر عکرمه  در تفضیل علی بن ابیطالب (ع)، نامه عایشه در فضائل علی بن ابیطالب (ع)؛
  • سابقه امام علی(ع) در دو حوزه تلاوت و حفظ قرآن؛
  • گردآوری قرآن برای نخستین بار توسط امام علی (ع) بعد از رحلت پیامبر اکرم (ص)؛
  • شناخت امام علی (ع) نسبت به معانی و حقائق قرآن و تخصص منحصر به فرد حضرت در علم به نزول قرآن؛
  • فراوانی اسباب نزول مربوط به فضائل امام علی (ع) و اولاد او؛
  • بیان این حدیث که یا ایها الذین آمنوا در ۹۰ آیه تکرار شده که مصداق بارز آن حضرت علی (ع) است.

مؤلف در بخش اصلی کتاب که در واقع فصل هفتم آن است، به ترتیب سوره‌های قرآن، هر آیه‌ای را که در شأن نزول ویژه اهل بیت (ع) وارد شده مطرح کرده است و به نقل اسباب نزول و روایات آن از طریق عامه و خاصه می‌پردازد.

در این کتاب ۲۱۰ آیه را به ترتیب سوره‌های قرآن آورده و در ذیل هر کدام روایاتی را از مشایخ خود نقل کرده است.

مجموع روایاتی که در تفسیر این آیات ذکر شده بیش از ۱۲۰۰ روایت است.